Łuk Mużakowa

Łuk Mużakowa, z geologicznego punktu widzenia, jest spiętrzoną moreną czołową zlodowacenia południowo-polskiego gdzie zaburzeniu uległy różnowiekowe osady geologiczne. Położony jest na polsko-niemieckim pograniczu  i zajmuje centralną część Wzniesień Łużyckich i Wału Śląskiego. Wśród innych spiętrzonych moren czołowych, wyróżnia się podkowiastym kształtem. Wschodnie ramię łuku położone jest w woj. lubuskim od Tuplic przez Trzebiel po Łęknicę a zachodnie ramię znajduje się po stronie niemieckiej na pograniczu Brandenburgii i Saksonii. Łuk dzieli symetrycznie Nysa Łużycka, która w rejonie Łęknicy i Bad Muskau tworzy malowniczy przełom, w którym na tarasach został utworzony jeden z największych w środkowej Europie park krajobrazowy w stylu angielskim, tzw. Park Mużakowski.

Wewnętrzna budowa łuku została rozpoznana dzięki wykonaniu gęstej sieci otworów wiertniczych, wykonanych w związku z poszukiwaniami złóż węgla brunatnego. Na tej podstawie przyjmuje się, że Łuk Muzakowa powstał w okresie najstarszych zlodowaceń południowopolskich, kiedy duża część Europy pokryta była lądolodem grubości ponad 5 km. Ta olbrzymia masa lodu naciskała na podłoże, zbudowane głównie z miękkich skał: piasków, mułków, iłów i węgli brunatnych i spowodowała wyciśnięcie ich na powierzchnię Ziemi z głębokości około 150-180 m poniżej poziomu terenu.

Rzeźba terenu w obrębie Łuku Muzakowa jest bardzo urozmaicona. Dzięki oddziaływaniu lądolodów środkowopolskich pierwotna wysokość  moreny spiętrzonej została znacznie zredukowana. Obecnie najwyższe kulminacje nieznacznie przekraczają 180 m n.p.m. Obok naturalnych form rzeźby terenu na obszarze Łuku Muzakowa występują także zróżnicowane formy antropogeniczne, których pochodzenie związane jest z dawnym górnictwem kopalin. Liczne obniżenia terenu mają zróżnicowaną genezę i w większości wypełnione są wodą. We wschodniej części łuku występuje około 110 zbiorników pokopalnianych, tworząc największe w Polsce tzw. pojezierze antropogeniczne. Są to wypełnione wodą niecki powstałe z osiadania terenu nad podziemnymi wyrobiskami kopalnianymi oraz wyrobiska, gdzie prowadzono wydobycie metodą odkrywkową. Zbiorniki te występują często na przedłużeniu naturalnych obniżeń, rowów wietrzeniowych, tzw. gizerów.

Łuk Mużakowa to pierwszy w Polsce obszar, który w 2009 roku otrzymał certyfikat Ministerstwa Środowiska nadając mu rangę Geoparku Krajowego. A geopark jest to obszar, w którym występują obiekty o wybitnych walorach geologicznych, wartościowych dla geoturystyki i edukacji. W roku 2011 cały obszar transgraniczny  Łuku Mużakowa uzyskał certyfikat Geoparku Europejskiego. W polskiej części geoparku pokrywa się on z granicami obszaru chronionego jako Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa”.

łyk mużakowa

Łęknica w doborowym towarzystwie najwspanialszych zabytków.

Niewiele jest w Polsce miejsc, takich jak Łęknica i jej okolice, z całym obszarem geoparkowym Łuku Mużakowa, gdzie na stosunkowo niewielkim terenie nagromadzonych jest tak wiele różnorodnych atrakcji turystycznych. Są to: rezerwat kulturowy Park Mużakowski  wpisany na światową Listę Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO i pomnik Historii Polski, ścieżka geoturystyczna Dawna Kopalnia Babina, ścieżka dydaktyczna „Tradycje ceramiczne na Łuku Mużakowa” w rejonie Tuplic, rezerwat przyrodniczo-leśny „Nad Młyńską Strugą”, prywatny Skansen Kultury Łużyckiej w Buczynach oraz przykłady typowego budownictwa serbołużyckiego z wykorzystaniem głazów narzutowych w Żarkach Wielkich i Niwicy, różnokolorowe zbiorniki wodne na całym terenie geoparku.